معرفي برخي سايتها و انجمنهاي کتابداری در خارج از ایران
ايفلا (فدراسيون بينالمللي انجمنها و مؤسسات كتابداري) در 30 سپتامبر 1927 در شهرادينبورگ و در طي «كنگرة بينالمللي كتابخانهها» (پنجاهمين همايش سالانه انجمن كتابداري بريتانيا)پايهگذاري شد و به عنوان انجمن كوچكي از كتابخانههاي علمي و انجمنهاي كتابداري ـ عمدتاً ـكشوري تأسيس گرديد. اين فدراسيون يكي از اولين سازمانهاي بينالمللي غيرانتفاعي، غيردولتي، باهدف پيشبرد امر كتابداري بود. كاركرد اصلي اين فدراسيون تأمين يك تريبون عمومي براي كتابدارانسراسر جهان به منظور برقراري تماسهاي بينالمللي و مبادلة نظرات و تجارب، بويژه در حوزةكتابشناسي بود. پايه عموميت و فراگيري واقعي ايفلا، در دهة سي نهاده شد كه درطي آن، انجمنهاي كتابداري چين، هند، ژاپن، مكزيك، فيليپين، مصر و فلسطين به عضويت ايفلادرآمدند. در طي سالهاي پس از جنگ جهاني دوم، ايفلا دامنة عضويت خود را از نظر جغرافيايي بسيارگسترش داد. امروزه ايفلا يك سازمان جهاني و نمايندة بيش از 1600 عضو در نزديك به 150 كشورجهان است. ايفلاهمراه با گسترش جغرافيايي خود، اهداف خود را نيز گسترش داده و آنها را به گونهاي اصلاح كرده كهقابليت كاربرد جهاني بيابند. امروزه هدف ايفلا ترويج تفاهم، تعاون، مباحثه، پژوهش و توسعهبينالمللي در تمام حوزههاي فعاليت كتابداري، شامل كتابشناسي، خدمات اطلاعاتي و آموزش كاركنان،و ارائه نهادي است كه از طريق آن بتوان كتابداري را از نظر علائق بينالمللي به جلوه در آورد. به موجب مصوبات ايفلا، فدراسيون كارها و اقداماتي را كه مناسب و مطلوب تشخيص دهد در پيشميگيرد، بويژه: تقبل، پشتيباني و هماهنگ كردن پژوهشها و بررسيها، گردآوري، تنظيم، انتشار و كّلاًاشاعة اطلاعات مربوط به فعاليتهاي كتابداري، كتابشناسي، اطلاعرساني و آموزش عملي؛سازماندهي جلسهها و همايشهاي عمومي و تخصصي؛ همكاري با سازمانهاي بينالمللي در حوزهاطلاعرساني، مستند سازي و آرشيو؛ راهاندازي دفاتري براي انجام كارهاي خاص، و فعاليتهاي ديگريكه تحقق اهداف نظري و عملي در همة حوزههاي كار كتابداري را ترويج كنند.
هدف ايفلا، ترويج همكاري و تبادل تجربه در سطح بينالمللي، از طريق انگيزش و تشويقتماسهاي منظم شخصي ميان اعضا است. علاوه بر جلسهها، سمينارها و كارگاههاي آموزشي منطقهايكه به وسيلة گروههاي تخصصي ايفلا سازمان داده ميشود، ايفلا در اواخر اگوست هر سال يك همايشسالانه برگزار ميكند. اين همايش در هر دو سال يك بار، مقارن با جلسه شوراي ايفلا برگزار ميشود.
علاقهمنديها و وظايف مشترك همة كتابخانهها و استفادهكنندگان آنها در فعاليتهايي با نامبرنامههاي محوري ايفلا با هم تلاقي ميكنند. اهداف و پروژههاي مربوط به برنامههاي محوري كه بهوسيلة هيئت هدايت ميشوند، با اهداف و پروژههاي قسمتها و بخشها ارتباط دارند و از موضوعاتجاري و مرتبط بينالمللي در حوزههايي مثل كنترل جهاني كتابشناختي، دسترسپذيري جهانيانتشارات، حفاظت و نگهداري مواد كتابخانهاي، و جريان جهاني دادههاي الكترونيكي و مخابراتتشكيل ميشوند.
چرا اين برنامههاي عمده، برنامههاي «محوري» ناميده ميشوند؟ پاسخ اين نيست كه اين برنامهها ازديگر فعاليتهاي ايفلا كه در بسياري از گروههاي تخصصي متمركز شدهاند اهميت بيشتري دارند، بلكهدليل اين نامگذاري را در آنجا بايد جست كه اين برنامهها محل تلاقي علائق همة كتابخانهها واستفادهكنندگان آنها، در هر كجا كه باشند، هستند.
در دهة 1970 ايفلا چند برنامة محوري موضوعمدار را راهاندازي كرد، و در دهة 1980 تعداد آنها راافزايش داد. اين برنامهها عبارتاند از:
پيشبرد كتابداري در جهان سوم (ALP)
دسترسپذيري جهاني انتشارات (UPA)
كنترل جهاني كتابشناختي و مارك بينالمللي (UBCIM)
حفاظت و نگهداري (PAC)
مخابرات و جريان جهاني دادهها (UDT)
كميته مديريت برنامة ايفلا كه نقش آن «هماهنگي و مديريت برنامههاي عمدة تخصصي ايفلا، شاملاهداف و كاركردها، و نيز تسهيل در ارتباط اين برنامهها با كار بخشها و قسمتهاي گوناگون ايفلا است»مسئوليت برنامههاي محوري ايفلا را برعهده دارد. ميزباني برنامههاي محوري بر عهدة كتابخانة مليفرانسه، كتابخانة بريتانيا، كتابخانه آلمان، كتابخانه ملي كانادا، و دانشگاه اوپسالا در سوئد است.
۲ .انجمن كتابداري كانادا www.cla.ca
Canadian Library Association (CLA)
انجمن كتابداري كانادا در سال 1946 در شهر هاميلتون واقع در ايالت اُنتاريو تاسيس شد. اين انجمن، موسسه اي انگليسي زبان است كه اعضاي آن عبارتند از: پنجاه و هفت هزار نفر از افراد شاغل در كتابخانه هاي سراسر كانادا و همچنين بيست و يك ميليون نفر از افراد علاقمند به كتابخانه ها، كتابداري و اطلاع رساني. اين انجمن، يك سازمان غيرانتفاعي است و توسط شورايي اداره مي شود كه به وسيله بيشتر از سي گروه و انجمن علاقمند به كتابداري و اطلاع رساني انتخاب شده است. اين انجمن شامل پنج قسمت اصلي است: انجمن كتابخانه هاي مدارس كانادا، انجمن كتابخانه هاي دانشگاهي كانادا، انجمن كتابخانه هاي عمومي كانادا، انجمن كتابخانه هاي تخصصي كانادا.
تعداد زيادي از اعضاي انجمن در كتابخانه هاي دانشگاهي، عمومي، تخصصي و آموزشگاهي مشغول به فعاليت هستند.
بقيه اعضاء انجمن عبارتند از افرادي كه در موسساتي مشغول به كارند كه لوازم و تجهيزات كتابخانه اي را فراهم مي آورند و همچنين دانشجويان تحصيلات تكميلي.
در صفحه اصلي، قسمتي براي جستجوي سايت اين انجمن وجود دارد كه شامل بيش از دوهزار و پانصد فايل html و چهارصد و پنجاه فايل pdf مي شود.
همچنين در بخش ديگري از سايت به معرفي كتاب هاي جديد در رابطه با كتابداري و اطلاع رساني، معرفي سمينار ها و اخبار جديد و معرفي فرصت هاي شغلي ايجاد شده در اين انجمن مي پردازد.
۳ .انجمن بين المللي مدرسه هاي كتابداري
International Association of School Librarianship (IASL)
School Library Online
با انتخاب گزينه about the association با تاريخچه، اهداف و اين انجمن آشنا مي شويد. در طي دهه 1960 كتابداران آموزشگاهي شركت كننده در اجلاس جهاني سازمان هاي حرفه اي آموزش در خواست ايجاد همايشي بين المللي را كردند كه افراد شاغل در كتابخانه هاي آموزشگاهي در آن شركت نمايند. در سال 1962 اين همايش برگزار شد و در آن پيشنهاد شد كه اين برنامه به صورت مداوم برگزار شود، تا تجمعي باشد براي شركت و گردهم آوردن افراد علاقمند به خدمات كتابخانه اي در آموزشگاهها از سراسر جهان و در همين زمينه كميته اي تشكيل شد. كشورهاي عضو اين كميته عبارت بودند از: انگلستان، كنيا، پاراگوئه، مالزي، استراليا و ايالات متحده آمريكا.
اين كميته، همچنين به عضويت ايفلا در آمده است، همچنين اين انجمن با سازمانها و موسسات مختلفي مانند سازمان جهاني يونسكو نيز همكاري ميكند.
در اين سايت قسمتهاي متنوعي نيز به چشم ميخورد. نظير معرفي مجله و خبرنامه مربوط به اين انجمن. معرفي كميته هاي مختلف وابسته به انجمن، انتشارات مربوط به انجمن و طريقه سفارش آنها، امكان جستجوي سايت و ....
۴ . انجمن كتابداري آمريكا www.ala.org
American Library Association(
انجمن كتابداري آمريكا، قديمي ترين و بزرگترين انجمن كتابداري در دنيا و با بيش از شصت و چهار هزار عضو مي باشد. هدف اين انجمن، ترويج بالاترين خدمات اطلاع رساني و كتابداري از نظر كيفي و دردسترس عمومي به اطلاعات مي باشد. اين انجمن در سال 1876 در ايالت فلادلفيا ايجاد شد. و هدف اين انجمن توسعه و پيشرفت حرفه كتابداري به منظور بالا بردن ميزان يادگيري و دسترسي همگاني به اطلاعات مي باشد.
عضويت در اين انجمن براي هر شخص، كتابخانه و يا سازمان علاقمند به خدمات كتابداري آزاد مي باشد. در سايت انجمن كتابداري آمريكا با انتخاب گزينه ouro association مي توان اطلاعات مفيدي راجع به اين انجمن به دست آورد.
ديگر قسمت هاي مختلف سايت عبارت است از:
اخبار درباره انجمن، گزارش و معرفي سمينارهاي برگزار شده آتي، دوره آموزشي برگزار شده توسط انجمن، انتشارات خاص مربوط به انجمن، امكان جستجوي سايت و...
۵.انجمن كتابفروشان آمريكا www.bookweb.org
American booksellers association (
انجمن كتابفروشان آمريكا در سال 1900 م تاسيس شد . اين انجمن يك انجمن غير انتفاعي است و تصميمات انجمن بوسيله اعضاي اتخاذ مي گردد و تمام كتابفروشان مي توانند به عضويت اين انجمن در آيند . آيين نامة اين انجمن توسط اعضاء در سال 1999 تصويب شد انجمن از فعاليتهايي كه به منظور آموزش و پژوهش و همچنين پيشبرد سطح سواد و ايجاد فضايي براي آزادي بيان دفاع مي نمايد . مركز اين انجمن در شهر نيويرك قرار دارد .
تمام علاقه مندان به حوزة كتاب و كتابداري مي توانند از طريق اين انجمن نسبت به سفارش و خريد كتاب اقدام نمايند .
۶. بوكس اين پرينت www.BooksInprint.com
يكي از سايتهايي كه در حوزة كتاب و كتابداري به ارائه خدمات به صورت الكترونيكي مي پردازد ، سايت ( بوكس اينپرينت ) است كه حاوي اطلاعات مربوط به /000/500/3 كتاب موجود در بازار مي باشد ، كه توسط ناشران آمريكايي منتشر شده است . اين كتابشناسي علاوه بر شكل چاپي به صورت ديسك فشرده BIP موجود مي باشد كه از طريق اينترنت نيز قابل دسترسي است .
ديسك فشرده BIP كه با عنوان Book In print plus قابل تهيه است و به صورت ماهانه روز آمد مي شود . ويرايش ديگري از BIP با عنوان Book In print with Book reviews plus به صورت ديسك فشرده و ماهانه توسط ناشر توليد مي شود كه علاوه بر محتويات BIP ، شامل نقد و بررسي كتاب موجود در مجلات زير مي باشد :
Publishers weekly ؛ library journal ؛ choice ؛ school library journal ؛ reference and research books news ؛ booklist ؛ sci-tech book new.
اطلاعات اساسي موجود در BIP شامل عنوان ، نويسنده ، موضوع ، ناشر ، نشاني ، قيمت و شماره استاندارد بين المللي كتاب مي باشد . شركت Bowker علاوه بر BIP كه شامل حدود /000/400 عنوان كتاب در بريتانياست و همچنين كتابهاي موجود در بازار كانادا ، فرانسه ، آلمان ، ايتاليا و كشورهاي ديگر كه به صورت جداگانه است .
۷ . آمازون دات كام www.amazon.com
يكي از سايتهايي كه مي تواند براي كتابداران و علاقه مندان به كتاب مفيد و مؤثر واقع گردد ، سايت آمازون دات كام مي باشد . اين سايت يكي از بزرگترين فروشگاه الكترونيكي است كه بخشي نيز به معرفي و فروش كتاب اختصاص دارد . بوسيلة اين سايت مي توان با مشخصات كتابشناختي كتابها از جمله مقدمه و چكيدة و صفحات مقدماتي آن و همچنين عنوان ، نويسنده ، ناشر ، محل نشر ، قيمت ، تعداد جلد ، تخفيف ، زمان تحويل ، نوع جلد و طرح رو و پشت جلد را مشاهده نمود . اين سايت امكان سفارش /000/000/5 كتاب ، ديسك نوري ، نوارهاي ويدويي و ديسكهاي ويدئويي چند منظوره را امكان پذير مي نمايد . از طريق انواع روش هاي جستجو در اين سايت مي توان ، به جستجوي عناوين و موضوعات مورد علاقه پرداخت و پس از انتخاب بلافاصه سفارش خريد آن را داد . تهية بسياري از منابع اطلاعاتي همراه با تخفيف مي باشد . به شكل هاي مختلفي از جمله چك ، حساب سپرده ، ويزاكارت ، كارت اعتباري مي توان نسبت به پرداخت هزينة اقدام نمود . در صورت انصراف از خريد پس از سفارش در صورتي كه كتاب ارسال نشده باشد مي توان سفارش را ابطال كرد . و تا يكماه پس از تحويل كتاب نيز مي توان منبع مورد نظر را عودت داد . اگر فردي علاقه مند تهيه انتشارات در يك موضوع خاص باشد با عضويت و اعلام نشاني پست الكترونيكي خود ، سيستم به صورت خودكار اطلاعات جديد را به نشاني او ارسال مي نمايد . كتب خارج از چاپ هم بوسيله آمازون تهيه و ارسال مي گردد .
برگرفته از مقاله دکتر حمید محسنی
